رنگ‌های خوراکی در تولید انواع خوراکی‌ها کاربرد دارند؛ به‌طوری‌که امروزه حتی برای تهیه بعضی از دسرهای خانگی نیز از این رنگ‌های خوراکی استفاده می‌شود. رنگ‌های خوراکی را می‌توان به دو دسته کلی طبیعی و مصنوعی تقسیم کرد؛ در این میان استفاده از رنگ‌های طبیعی بر انواع مصنوعی ارجحیت دارند زیرا نه تنها ضرری برای سلامتی ندارند، بلکه اغلب این رنگ‌ها که از مواد طبیعی تهیه شده‌اند خواص بسیاری نیز دارند.

فرایند تهیه رنگ خوراکی کارامل

رنگ طبیعی قهوه ای کاراملی از کاراملیزاسیون شکر نیز تولید می‌شود. این رنگ خوراکی طبیعی ابتدا به صورت مایع است و به تدریج سفت می‌شود. رنگ خوراکی کاراملی که به این شیوه تولید شده است، می‌تواند طیف رنگ زرد روشن تا قهوه‌ای تیره را به وجود آورد.

مزیت رنگ طبیعی قهوه ای نسبت به رنگ‌های شیمیایی

انواع مختلف رنگ‌های خوراکی مصنوعی برای بهبود بخشیدن به ظاهر غذاها استفاده می‌شوند. میزان استفاده از رنگ‌های خوراکی در تولید انواع خوراکی‌های طی 50 سال گذشته 5 برابر شده است و بخش عمده مصرف کنندگان این رنگ‌ها کودکان هستند.

اولین رنگ خوراکی مصنوعی در سال 1856 میلادی ساخته شد. با گذشته سال‌ها تعداد این رنگ‌ها افزایش پیدا کرد، اما پس از مدتی اکثر آن‌ها سمی شناخته شدند و استفاده از آن‌ها ممنوع گردید. بااین‌حال همچنان از رنگ‌های مصنوعی در تولید خوراکی‌ها استفاده می‌شود.

اغلب فعالان در صنایع غذایی رنگ‌های مصنوعی را بخاطر ایجاد رنگ‌هایی جذاب‌تر ترجیح می‌دهند؛ اما اینکار مخالفان بسیاری دارد. برخی از متخصصان باور دارند که این رنگ‌های مصنوعی می‌تواند به سلامت مصرف‌کنندگان به ویژه کودکان آسیب بزنند. بروز واکنش‌های آلرژیک، افزایش احتمال ابتلا به آسم و افزایش ریسک ابتلا به بیش فعالی در کودکان از عوارض رنگ‌های مصنوعی خوراکی است.

خوشبختانه در چند سال اخیر رنگ‌های خوراکی طبیعی نیز عرضه شده‌اند. این رنگ‌ها از موادی مانند چغندر، شکر، گیاهان سبز و… تولید می‌شوند که برای سلامتی مضر نیستند. به‌علاوه خیلی از این رنگ‌های طبیعی به واسطه مواد اولیه‌ای آن‌ها که از گیاهان گرفته شده‌اند خواصی نیز برای سلامتی دارند.

اگرچه رنگ خوراکی کاراملی از شکر تولید می‌شود و شکر برای بدن خاصیتی ندارد؛ اما فاقد مضرات رنگ‌های مصنوعی است و از این نظر برتری دارد.

رنگ های مصنوعی مشابه رنگ طبیعی کارامل

رنگ طبیعی کاراملی مشابه‌های مصنوعی نیز دارد که در بازار عرضه می‌شوند. Brown FK، Brown HT، اکسید آهن و هیدروکسید آهن بعضی از انواع رنگ مصنوعی مشابه این رنگ هستند. تمام رنگ‌های مشابه رنگ خوراکی کاراملی مواد شیمیایی دارند؛ اما رنگ طبیعی تهیه شده از شکر فاید این مواد شیمیایی است و گزینه بهتری برای استفاده در خوراکی‌ها محسوب می‌شود.

رنگ طبیعی خوراکی کاراملی از سوزاندن شکر خالص به دست می‌آید و هیچ‌گونه اثرات منفی برای سلامتی ندارد.

کاربردهای رنگ طبیعی قهوه ای

رنگ‌های خوراکی کاربردهای گسترده‌ای در صنایع تولید غذا از جمله تولید نوشیدنی‌ها، آب نبات، ترشی، سس‌های سالاد و حتی داروها دارند. کاربردهای رنگ قهوه ای طبیعی به‌طور مشخص عبارتند از:

• تهیه انواع نوشابه‌ها
• محصولات نانوایی
• شیرینی‌ها
• دسرها

غلظت‌های مختلف از رنگ خوراکی کاراملی می‌توانند طیف وسیعی از رنگ زرد روشن تا قهوه‌ای تیره را به خوراکی ببخشند و ظاهر آن‌ها جذاب کنند.

همانطور که مطالعه کردید مضرات رنگ‌های خوراکی مصنوعی کم نیستند؛ به‌علاوه گروهی از دانشمندان معتقد هستند که این رنگ‌ها باعث افزایش احتمال ابتلا به سرطان نیز می‌شوند. بنابراین باید سعی کنیم تا این رنگ‌ها را از رژیم غذایی‌مان حذف شوند؛ از طرف دیگر هیچکدام نمی‌توانیم از خوراکی‌های خوش رنگ و لعاب چشم‌پوشی کنیم. بنابراین باید به دنبال راه حلی باشیم که مضرات این رنگ‌ها از رژیم غذایی ما کم شود.

پیش‌تر گفتیم که با ممنوع شدن برخی از رنگ‌های خوراکی مصنوعی صنایع شروع به تولید رنگ‌های خوراکی طبیعی به عنوان جایگزین کردند. خوشبختانه به مرور به کیفیت این رنگ‌ها اضافه شد و اکنون می‌توانند رنگ‌هایی را به زیبایی رنگ‌های خوراکی مصنوعی به غذاها ببخشند. این رنگ‌ها از مواد طبیعی نظیر شکر گرفته می‌شوند که اگرچه خاصیت قابل توجهی برای سلامتی ندارند، اما مضرات ذکر شده برای رنگ‌های شیمیایی را نیز ندارند.