رفراکتومتر یا رفرکتومتر یک دستگاه بسیار ساده برای اندازه گیری غلظت محلول ها است. خود کلمه رفراکتومتر یا رفرکتومتر به معنی شکست سنج میباشد. این دستگاه آزمایشگاهی به منظور تشخیص و شناسایی درجه خلوص مواد به کار برده می شود. در حقیقت این دستگاه با اندازه گیری ضریب شکست مواد (مایعات، جامدات و گازها)، عملیات رفراکتومتری را انجام می دهد. تنها کافیست چند قطره از مایع مورد مطالعه را بر روی دستگاه بریزید. از این دستگاه در صنایع غذایی، شیمیایی، کشاورزی و تولیدی استفاده می گردد.

اساس کار

اساس کار این دستگاه در تابش نور، در صورت تکفام بودن آن و هدایت آن طرف محلول مورد مطالعه و عبور آن میباشد. که چون این دو محیط با یکدیگر تفاوت میکنند ، نور شکسته شده و با ضریب شکست دریافت میشود. میزان شکست نور نظیر اثر انگشت است و برای محلول‌ های دارای غلظت یکسان در فشار و دما برابر منحصر به فرد میباشد. درون دستگاه رفرکتومتر یک خط نوری قابل مشاهده است. که با لنزها و منشورهای متعددی به وجود می آید. این خط نور با استفاده از عدسی سر دوربین به وسیله کاربر قابل مشاهده میباشد. در واقع در دستگاه رفركتومتر نور از محیط رقیق به محیط غلیظ وارد می شود. که محیط رقیق، مایع یا محلول مورد آزمایش و محیط غلیظ، منشور خود دستگاه میباشد. در عمل، ضریب شكست محلول و منشور نسبت به یکدیگر سنجیده می شوند.

انواع

شکست سنج دستی آنولوگ
شکست سنج خطی
شکست سنج دستی دیجیتال
شکست سنج آبه رومیزی
شکست سنج اتوماتیک

اجزای دستگاه رفرکتومتر

دستگاه رفرکتومتر به طور کلی شامل دو قسمت نوری و خوانش است. البته لازم به ذکر است که قسمت خوانش از اجزای رفراکتومتر چشمی و دستی به شمار می آید. و این بخش در رفراکتومترهای اتوماتیک در صفحه دیجیتال قرار می گیرد. هر کدام از این قسمت ها نیز از بخش های دیگری تشکیل میشوند که در ادامه به آنها اشاره میکنیم.

  • منشورها (متقارن و بازتاب دهنده، چهارگوش)
  • منشورهای انتشار دهنده (طیف ساز)
  • کندانسور
  • عدسی ها (چشمی، شیئی و عدسی خوانش)
  • آینه نوسانی
  • آینه بازتاب دهنده نور
  • صفحه مدرج
  • کراتیکول

کاربرد رفراکتومترها

در حال حاضر از این دستگاه استفاده های زیادی میشود. و کاربرد های گوناگونی دارد. به عنوان مثال از آن در آزمایشگاه ها و مراکز پزشکی به منظور تشخیص و اندازه گیری قند خون، چربی خون، میزان غلظت مایعات، میزان اوره، پروتئین خون و … استفاده می کنند. امروزه از رفراکتومتر ها برای مشخص کردن میزان غلظت کربو هیدرات ها ، یا سیلیسیوم در شیشه های سیلیکاتی ، سنجش درصد کربن موجود در ترکیبات نفای و آلی، میزان گوگرد در لاستیک ها، و … استفاده می شود. در صنایع پرورش ماهی نیز از این دستگاه به منظور اندازه گیری مقدار شوری آب یا همان غلظت نمک در آب حوضچه های پرورش بهره میبرند. از این دستگاه در صنایع غذایی نیز استفاده های زیادی میشود.

کاربرد رفراکتومتر در صنایع غذایی

از کاربرد های رفراکتومتر در صنایع غذایی میتوان به سنجش و تعیین غلظت قند نوشیدنی های غیر الکلی، شهد آب میوه، عسل و نوشیدنی های اسید لاکتیک اشاره نمود. همچنین این دستگاه جهت بررسی محلول های طعم دهنده انواع غذا های کنسروی ، مشخص کردن غلظت قند مارمالاد و مربا ، عسل، کنسانتره، عصاره ها و مایعات شیرین دیگر استفاده نمود. رفراکتومترها در صنایع غذایی برای ارزیابی مواد غذایی در مقیاس بزرگ یا کوچک استفاده میشوند.. از دیگر کاربرد های این دستگاه در صنایع غذایی می توان به مشخص کردن بریکس محلول قند در کارخانه های تولیدی قند اشاره کرد. (بریکس واحدی میباشد که مقدار ذرات جامد موجود در یک محلول را بیان میکند. و بطور کلی به ویسکوزیته و غلظت وابسته است.)

از دیگر موارد استفاده رفرکتومتر ها در صنایع غذایی میتوان به ارزیابی رسیدن میوه ها، نیشکر، چغندر، سبزیجات و … پیش از برداشت اشاره نمود. از آنجایی که هر چه میوه ها و سبزیجات رسیده تر شوند، میزان قند آنها نیز افزایش میابد. با اندازه گیری مقدار مواد جامد موجود در محلول آنها میتوان مقدار رسیده شدن آنها را تشخیص داد. رفراکتومترها میزان قند میوه ها را بر اساس درجه بریکس اندازه گیری مینمایند. یک مایع غذایی که بریکس با یک درجه داشته باشد، ضریب شکست یکسانی با محلول یک گرم ساکارز در صد گرم محلول آب را دارا میباشد.

مزایای استفاده از رفراکتومتر در صنایع غذایی

رفرکتومتر نتایج فوری را به ما می دهند.
هزینه تهیه و نگهداری آنها بسیار مقرون به صرفه است.
دارای مدل های مختلفی هستند که میتوان با توجه به نیاز دستگاه مناسب را انتخاب و استفاده نمود.
رفراکتومترهای دستی، قابل حمل و کوچک و هستند. و به همین دلیل می توان آن ها را برای بررسی کنترل کیفیت محصول در خط تولید، جابه جا نمود.
رفرکتومترها، به خصوص مدل های دستی آن به سادگی کار می کنند. و برای استفاده به مهارت زیادی نیاز ندارند.

خرید دستگاه رفراکتومتر

شما میتوانید انواع تجهیزات آزمایشگاهی مورد نیاز خود را به آسانی از طریق همین صفحه در سایت آی فودز تهیه کنید .برای دریافت مشاوره تخصصی و اطلاعات بیشتر با ما تماس بگیرید.

مقایسه ( 0 مورد )