میکروسکوپ دستگاهی است که برای مشاهده اجسامی که با چشم غیر مسلح دیده نمی‌شوند به کار میرود.

میکروسکوپ

اگرچه در طبیعت سلول ‌‌ها در اندازه‌‌ های متفاوتی وجود دارند، ولیکن تمام سلول ها به صورت کلی بسیار کوچک میباشند. برای مثال، یک گلبول قرمز معمولی انسان قطری در حدود هشت میکرومتر دارد. سلول ‌های منفرد با چشم غیرمسلح قابل مشاهده نیستند (به جز چند مورد استثنا). به همین علت دانشمندان میبایست جهت مشاهده سلول ‌های مد نظر از میکروسکوپ ‌‌ها استفاده نمایند. میکروسکوپ در واقع وسیله ایی است که اشیا بسیار ریز را با بزرگنمایی بسیار زیاد قابل مشاهده مینمایند. و تصویری را ایجاد میکند که در آن شیئ مورد مطالعه، بزرگ ‌تر از آنچه که در واقعیت است، به نظر می‌رسد. عکس ‌های تهیه شده از سلول‌ها را با بهره گیری از میکروسکوپ میگیرند. به این تصاویر میکروگراف میگویند.

لنز میکروسکوپ

میکروسکوپ ها دارای لنز‌های متعدد هستند. به علت شیوه تنظیم این لنز‌ها، نور را در آن میشکند تا تصویر بسیار بزرگتری نسبت به خود سلول تولید کنند.

در مدل مرکب با دو لنز این دستگاه، جهت ‌گیری تصویری که مشاهده میشود، برعکس جهت‌ گیری واقعی جسمی است که شما بررسی مینمایید. برای مثال، اگر شما زیر این مدل میکروسکوپ در پی مشاهده حرف «e» بودید، تصویری که مشاهده میکردید «ə» خواهد بود. البته لازم به ذکر است که اغلب میکروسکوپ‌‌ های ترکیبی میتوانند تصویری مستقیم ایجاد کنند. زیرا در آنها یک لنز اضافی وجود دارد که می‌تواند تصویر را دوباره به شکل عادی بر‌گرداند.

ویژگی های مهم

بزرگنمایی و وضوح تصویر دو پارامتر مهم در میکروسکوپ ها هستند. که اهمیت ویژه‌ ای در قدرتمندی این دستگاه دارند. به منظور داشتن تصویری با کیفیت، بزرگ و واضح از نمونه بسیار کوچک، میزان بزرگنمایی زیاد و وضوح تصویر بالا هر دو  اهمیت دارند. انواع مختلف میکروسکوپ ها در میزان قدرت تفکیک و بزرگنمایی با هم متفاوت هستند و به همین علت هر کدام کاربرد های مختلفی دارند.

بزرگنمایی

میزان بزرگتر شدن تصویر نمونه مورد مطالعه  را بزرگنمایی آن میکروسکوپ می‌گویند. برای مثال، میکروسکوپ ‌‌های نوری که در اغلب دبیرستان‌‌ ها و دانشگاه ها استفاده میشوند. تقریباً 400 برابر بزرگنمایی دارند. یعنی میتوانند تصویر نمونه را چهارصد برابر بزرگتر از سایز واقعی آن نشان دهند.

وضوح تصویر (قدرت تفکیک)

وضوح تصویر یا قدرت تفکیک میکروسکوپ، کمترین فاصله ‌ای میباشد که میان دو نقطه از نمونه وجود دارد. و به شکل دو نقطه متفاوت و جداگانه از هم بر روی تصویر دیده می‌شود. هر اندازه که فاصله دو نقطه کمتر باشد، قدرت وضوح دستگاه زیاد تر شده و وضوح و جزئیات تصویر بهتر مشخص می‌شود.

برای مثال اگر در یک اسلاید دو سلول باکتریایی به یکدیگر بسیار نزدیک باشند. ممکن است در یک میکروسکوپ با قدرت تفکیک کم، شبیه به یک سلول یا تار دیده شوند. اما در یک میکروسکوپ با وضوح تصویر بیشتر، آن ‌ها را می‌توان به شکل دو سلول جداگانه مشاهده کرد. توان تفکیک در این دستگاه ها به طول موج نوری که از آن جهت مشاهده جسم استفاده می‌شود، نیز بستگی دارد. به این صورت که وضوح تصویر در طول موج‌ های بلند و کم انرژی به طور قابل توجهی کمتر است.

انواع میکروسکوپ ها

به طور کلی مهم ترین دسته های این دستگاه، میکروسکوپ‌ های نوری و الکترونی و پرآب پویشی هستند. تفاوت این دسته ها در این است که مدل نوری برای بزرگ کردن تصاویر از عدسی ها و  نور استفاده می‌نماید. اما نوع الکترونی از پرتوهای الکترون و اشعه کاتدی استفاده میکند. با استفاده از نوع نوری این دستگاه میتوان نمونه های زنده را مورد مطالعه قرار دارد د صورتی که الکترونی ها این قابلیت را ندارند.

میکروسکوپ های نیروی اتمی جهت بررسی ساختار سطحی و خواص درابعاد نانومتر استفاده میشود. در این مدل دستگاه ها از پرتو نوری یا الکترونی استفاده نمیشود. و تکنیک متفاوتی دارد. در این مدل از یک سوزن نوک تیز استفاده می شود. ازجمله مزایای استفاده از این تکنیک این است که علاوه بر ارائه تصویر میتوان به میزان نیروی بین سوزن و نمونه نیز پی برد. که به منظور آنالیز ویژگی های فیزیکی نمونه ها در اندازه نانو کاربرد دارد.

انواع میکروسکوپ بر اساس نوع آشکار سازی

میکروسکوپ نوری

  •  نوری عبوری
  •  نوری بازتابی

میکروسکوپ‌ الکترونی

  •  الکترونی عبوری
  • الکترونی روبشی

میکروسکوپ پویشی

  •  نیروی اتمی
  •  نیروی مغناطیسی
  •  نیروی جانبی
  • تونلی پویشی
  • ولتاژ پویشی
  •  میدان نزدیک نوری

کاربرد ها

میکروسکوپ ازجمله دستگاه های ضروری و مورد نیاز در ازمایشگاه بالینی میباشد. که در بخش های متعددی مثل میکروبیولوژی، هماتولوژی، شیمی، سیتولوژی و … کاربرد های زیادی دارد. تقریبا در تمام آزمایشگاه ها میتوان این وسیله را یافت.

از این وسیله در ازمایشگاه های پزشکی جهت بزرگ نشان دادن تصاویری که نور را از خود عبور می‌دهند یا نمونه‌ های منعکس کننده نور استفاده میشوند. امروزه از میکروسکوپ های نیروی اتمی نیز درعلوم غذایی به منظور تحقیقات رئولوژی ومرفولوژی مواد، تهیه تصاویر ساختاری و مطالعه خواص عملکردی در بعد نانو به کار برده می شود.

خرید میکروسکوپ

شما میتوانید انواع تجهیزات آزمایشگاهی مورد نیاز خود را به آسانی از طریق همین صفحه در سایت آی فودز تهیه کنید .برای دریافت مشاوره تخصصی و اطلاعات بیشتر با ما تماس بگیرید.

مقایسه ( 0 مورد )