هیدرومتر یا چگالی سنج ابزاری است که برای اندازه گیری چگالی نسبی مایعات استفاده می شود. این دستگاه احتمالاً به فیلسوف یونانی ارشمیدس (قرن 3 قبل از میلاد) باز می گردد. که برای یافتن چگالی مایعات مختلف استفاده می کرد. در حقیقت سیستم هیدرومتر از اصول ارشمیدس تبعیت میکند.

چگالی چیست؟

خصوصیتی به اسم چگالی یا جرم حجمی وجود دارد که از مشخصه‌ های فیزیکی مواد است. تعریف چگالی، جرم موجود در واحد حجم است. این پارامتر مستقل از ابعاد ماده میباشد. هیدرومتر که به آن آب ‌سنج یا چگالی ‌سنج نیز میگویند. وسیله ایی است که میتوان به کمک آن چگالی نسبی سیالات را اندازه ‌گیری نمود.

ساختار

هیدرومتر وسیله ‌ای است که اغلب آن را از جنس شیشه میسازند. و به منظور تعیین چگالی یک مایع به کار برده میشود. هیدرومترها یک ساقه استوانه ‌ای شکل و یک بالون دارند. بالن آنها معمولا با جیوه یا گلوله‌ های سربی سنگین گشته. تا به طور مستقیم و به سمت بالا شناور بمانند.

روش استفاده از هیدرومتر

به منظور تعیین چگالی مایع مورد مطالعه، ابتدا مایع را در ظرف بلندی ریخته و هیدرومتر را به طوری که آزادانه شناور باشد، در داخل آن قرار می‌دهیم. جایی که سطح مایع هیدرومتر را قطع مینماید، یادداشت‌ میکنیم. اغلب داخل ساقه استوانه ایی هیدرومترها، یک درجه کاغذی وجود دارد. که می‌توان با کمک آن چگالی را  به شکل مستقیم خواند. هیدرومتر در مایعات سبک (مانند کروزن، الکل و بنزین)، در مقایسه با مایعات سنگین (مانند شیر، اسید ها و آب نمک)، تا عمق بیشتری فرو می‌رود. از این رو باید دو وسیله جداگانه برای مایعات سنگین و سبک داشته باشیم.

هیدورمتر های تخصصی

هیدرومترها برای مصارف مختلف تخصصی و استفاده می شوند. برای مثال لاکتومتر برای اندازه گیری تراکم (خامه ای بودن) شیر ، ساکرومتر برای اندازه گیری چگالی قند در یک مایع و الکلومتر برای اندازه گیری میزان الکل در نوشیدنی ها به کار برده میشوند. در ادامه به توضیح تعدادی از این موارد میپردازیم

هیدرومتر دیجیتال

این دستگاه دقت بسیار زیادی دارد. و با داشتن یک نمایشگر دیجیتال جهت سنجش الکل و سیالات دیگر استفاده میشود. این دستگاه توانایی چرخش صفحهات به شکل دستی را دارد. و نتایج آن در هر موقعیتی به سادگی قابل خواندن هستند.این دستگاه را در صنایع داروسازی و صنایع غذایی استفاده مینمایند. که نتیجه را در 4 ثانیه به ما نشان میدهد.

لاکتومتر

از لاکتومتر برای بررسی خلوص شیر استفاده می شود. البته این آزمایش ترکیب قطعی شیر را مشخص نمیکند. چرا که شیر حاوی مواد مختلفی است که هم سنگین تر و هم سبک تر از آب هستند. اما بطور کلی روش آزمایش بدین شکل است که اگر نمونه شیر خالص باشد ، لاکتومتر شناور مانده. و اگر تقلبی باشد ، لاکتومتر غرق می شود. البته برای تعیین ترکیب کلی ، آزمایشات اضافی برای محتوای چربی لازم است.

الكلومتر

الکل سنج جهت سنجش میزان الکلدر یک مایع استفاده میشود. درجه بندی این دستگاه از ۰ تا ۱۰۰ میباشد. و میزان الکل را برحسب درصد نشان می دهد. این وسیله را در آزمایشگاه های مختلف و بررسی عملیات تخمیر استفاده میکنند. و در رنج های کمتر مانند ۰ تا ۵۰ درصد یا ۰ تا ۲۵ درصد نیز یافت میشود.

هیدرومتر شراب

شراب سنج نیز یک مدل هیدرومتر شراب است که در تولیدات شراب و آبجو در کشور های دیگر استفاده میشود. این وسیله میتواند به طور همزمان مقدار قند و الکل را در یک نوشیدنی اندازه گیری کند. شراب سنج میزان الکل را بر از ۰ تا ۲۰ درصد و میزان قند را از ۰ تا ۳۵ درصد مشخص میکند.

ساکرومومتر

ساکرومتر هیدرومتری است که به منظور تعیین میزان قند در محلول استفاده می گردد. این وسیله توسط توماس تامسون اختراع شده است. این وسیله در ابتدا توسط شراب سازان و آبجوسازی ها مورد استفاده قرار گرفت. و اکنوم در ساخت جاذب های بستنی نیز مورد استفاده قرار میگیرد.

این وسیله یک لامپ شیشه ای بزرگ وزن است که دارای یک ساقه نازک میباشد. که از بالا با علامت گذاری کالیبره شده است. سطح قند را می توان با خواندن مقداری که سطح مایع از مقیاس عبور می کند ، تعیین نمود. هر چه که مقدار قند بیشتر باشد ، محلول چگالتر است و بنابراین لامپ بیشتر شناور می شود.

سالینومتر

سالینومتر هیدرومتری است که به منظور اندازه گیری میزان نمک آب خوراک دیگ بخار دریایی استفاده می شود.

هیدرومتر خاک

این وسیله به منظور اندازه گیری قطر ذرات خاک. و همچنین سنجش دانه بندی ذرات تشکیل دهنده در زمین های کشاورزی کاربرد دارد. این وسیله در کشاورزی ، سد سازی، راه سازی و … مورد استفاده قرار می گیرد.

هیدرومتر باتری

این وسیله در حقیقت نوعی اسید سنج میباشد که جهت سرویس کردن باتری‌ اتومبیل به کار برده میشود. با این وسیله می توان میزان غلظت محلول اسید سولفوریک که به عنوان الکترولیت در باتری بکار میرود را مورد ارزیابی قرار داد.

خرید دستگاه هیدرومتر

شما میتوانید انواع تجهیزات آزمایشگاهی مورد نیاز خود را به آسانی از طریق همین صفحه در سایت آی فودز تهیه کنید .برای دریافت مشاوره تخصصی و اطلاعات بیشتر با ما تماس بگیرید.

مقایسه ( 0 مورد )