بوتیرومتر ها وسیله ایی آزمایشگاهی در صنایع غذایی هستند. و کاربرد اصلی آنها در صنایع لبنی است. این دستگاه را از جنس شیشه مدرج شده میسازند. بوتيرومترها بايد بدون رنگ , شفاف، و مقاوم نسبت به حرارت ساخته شوند . همچنین اتصالات گردن و بدنه آنها به صورتي است كه جريان مايع به راحتي در آن انجان میگیرد. بوتیرومتر شیر ، خامه و پنیر به منظور اندازه گیری چربی در شیر؛ خامه و پنیر استفاده میشوند. که در ادامه به توضیحات این دستگاه ها و نحوه کارکرد آنها میپردازیم.

بوتیرومتر شیر

شیر در حدود 2.8 تا 6.5 درصد چربی دارد. به این دلیل که مقدار چربی شیر ارزش اقتصادی دارد، در هنگام خرید شیر در کارخانه، مقدار چربی آن اندازه گیری میگردد. و بر حسب آن قیمت تعیین شده و به دامدار پول پرداخت میشود.

اندازه گیری چربی معمولا بر اساس روش ژربر صورت میگیرد. که یک روش حجمی به منظور اندازه گیری چربی شیر ، پنیر و خامه است. در این روش از یک چربی سنج ویژه به اسم چربی سنج ژربر یا بوتیرومتر استفاده میگردد. این وسیله تشکیل شده از یک ستون مدرج، مخزن استوانه ای شکل و یک آمپول انتهایی میباشد. اساس کارکرد این وسیله به این صورت است که کازئین شیر، خامه یا پنیر به وسیله سولفوریک اسید حل شده و چربی توسط آمیلیک الکل جدا میگردد. و سپس میتوان مقدار آن را در ستون مدرج چربی سنج خواند. لازم به ذکر است که بوتیرومتر شیر ، خامه و پنیر باهم تفاوت هایی دارند.

انواع چربي سنج شیر

در اندازه گیری چربی شیر به وسیله بوتيرومتر ژربر، ابزار مناسب بر اساس نمونه شير انتخاب مي‏شود .

ابزارمناسب براي شير بدون چربي، بوتيرومتر 0/5 ـ 0 درصد  است. براي شير نيم چرب از بوتيرومتر 4 ـ 0 درصد استفاده میشود. بوتیرومتر استفاده شده براي شير كامل با توجه به شير منطقه 6 ـ 0 درصد يا 8 ـ 0 درصد میباشد. و نهایتا براي شير پر چرب از مدل 10 ـ 0 درصد بهره میگیرند.

روش اندازه گیری چربی شیر با بوتیرومتر شیر :

موارد مورد نیاز

  • نمونه شیر
  • بوتیرومتر ژربر شیر و در پوش آن
  • سانتریفیوژ
  • سولفوریک اسید
  • الکل آمیلیک
  • حمام آب داغ 65 تا 67 درجه
  • پیپت

 نحوه اندازه گیری چربی شیر به روش ژربر

ابتدا ده میلی لیتر سولفوریک اسید را به وسیله پیپت به داخل بوتیرومتر شیر اضافه میکنیم. یازده میلی لیتر شیر را به دستگاه اضافه کرده. سپس یک میلی لیتر الکل امیلیک را نیز به آن اضافه میکنیم. سر بوتیرومتر را بسته، آن را برعکس کرده و با دست تکان میدهیم. تا هر سه مایع ریخته شده درون بوتیرومتر شیر با یکدیگر مخلوط گردند.

بوتیرومتر شیر را به مدت 5 دقیقه در حمام آب داغ میگذاریم. پس از آن بوتیرومترهای خشک شده را به مدت 4 تا 5 دقیقه درون سانتریفیوژ ژربر با دور 1200 در دقیقه قرار میدهیم. در انتها میتوانیم از روی ستون مدرج بوتیرومتر درصد چربی شیر را بخوانیم.

بوتیرومتر پنیر

در بوتیرومتر پنیر، هدف اندازه گیری و تعیین چربی پنیر بر اساس ماده خشک است. مواد و وسایل لازم به منظور اندازه گیری چربی پنیر عبارت اند از:

  • بوتیرومتر پنیر
  • سانتریفیوژ
  • ترازوی حساس
  • بن ماری
  • پیپت
  • ایزوآمیلیک الکل
  • اسید سولفوریک90%
  • آب مقطر

روش اندازه گیری چربی پنیر با بوتیرومتر پنیر

اول نمونه پنیر را به طور کامل همگن نموده و پنج گرم از آن را در سورنگ وزن نموده و به بوتیرومتر پنیر منتقل میکنیم. سپس به منظور جلوگیری از سوختن سریع پنیر مقدار حدودی 1 تا 2 سی سی آب مقطر اضاف میکنیم. مقدار ده سی سی اسید سولفوریک نود درصد و یک سی سی ایزوآمیلیک الکل می افزاییم. در دستگاه را بسته و آن را در بن ماری هفتاد درجه میگذاریم. تا به شکل کامل حل گردد. سپس بوتیرومتر را حدود ده دقیقه در سانتریفیوژ قرار میدهیم. در نهایت میزان چربی استخراجی را از روی دستگاه خوانده و در فرمول زیر قرار میدهیم. تا درصد چربی پنیر بر مبنای ماده خشک به دست آید.

چربی پنیر بر مبنای ماده خشک =—————————- × 100

بوتیرومتر خامه

در اندازه گیری چربی خامه به روش ژربر اول دمای خامه را به بیست درجه میرسانیم. پنج گرم از نمونه را در قیف ویژه خامه ریخته و آن را با پنج میلی لیتر آب داغ مخلوط میکنیم. و به وسیله قیف به بوتیومتر خامه منتقل مینماییم. ده میلی لیتر اسید سولفوریک را به صورتی که گردن بوتیرومتر به اسید آغشته نگردد داخل دستگاه میریزیم. سپس  یک میلی لیتر الکل آمیلیک را به آن اضافه مینماییم.

حجم محلول موجود را با افزودن میزان آب بیشتری ، تا 5 میلی لیتر کمتر از قسمت باریک بوتیرومتر خامه میرسانیم. محتوا را بطور کامل مخلوط میکنیم و در حمام آب داغ (65 درجه) قرار میدهیم. سپس بوتیرومتر خامه را به مدت پنج دقیقه در سانتریفیوژ قرار میدهیم. سپس دوباره آن را در حمام آب داغ گذاشته و پس از آن میتوانیم میزان چربی خامه را از روی دستگاه بخوانیم.

خرید دستگاه بوتیرومتر

شما میتوانید انواع تجهیزات آزمایشگاهی مورد نیاز خود را به آسانی از طریق همین صفحه در سایت آی فودز تهیه کنید .برای دریافت مشاوره تخصصی و اطلاعات بیشتر با ما تماس بگیرید.

مقایسه ( 0 مورد )